CKV: onderwijs in levensvaardigheden

Waarom kunst en cultuur?

Eens in de zoveel tijd laait de discussie over het nut van Culturele en Kunstzinnige Vorming (CKV) op de middelbare school weer op: moet je wel zo veel waardevolle onderwijstijd besteden aan kunst en cultuur? Veel ouders en politici zien liever dat jongeren hun kostbare uren besteden aan wiskunde, economie en informatica. Maar ook leerlingen zelf zien lang niet altijd de toegevoegde waarde van kunsteducatie. Terwijl de vaardigheden die zij opdoen bij CKV juist ontzettend breed toepasbaar zijn.

Observeren zonder oordeel

Leerlingen van nu groeien op in een wereld die razendsnel verandert. Met zo veel prikkels om je heen is het makkelijk om je te laten overdonderen. Een natuurlijke reactie is dan om je oordeel snel klaar te hebben of je te laten leiden door oordelen van anderen. In het kunstonderwijs leren jongeren aandachtig kijken en luisteren. Ze leren dat je observeren in alle rust kunt doen en dat het niet altijd gepaard hoeft te gaan met het vellen van een oordeel.

Reflecteren

Kunstonderwijs houdt leerlingen op verschillende manieren een spiegel voor. Allereerst gaat kunst natuurlijk onvermijdelijk over hoe mensen zich tot elkaar en de wereld verhouden. Maar ook als leerlingen zelf aan de slag gaan met het maken van kunst, worden ze met zichzelf geconfronteerd. Ze moeten nadenken over wat ze tot uiting willen brengen, hoe ze dat gaan realiseren en hoe dat overkomt op anderen. Waardevolle vaardigheden die veel breder toepasbaar zijn dan in het kunstonderwijs.

Creëren

Kunst is creëren. Het is verbeelden wat er in je omgaat of vorm geven aan een idee. Hiervoor moet je je eigen voorstellingsvermogen aanspreken. Je gaat immers iets maken dat je nog nooit eerder gezien hebt. Creëren vraagt daarom ook om het lef om een stukje eigenheid te laten zien aan anderen en het vermogen om af te maken waar je aan begint. Oók als het niet meteen zo uitpakt als je bedacht had. Ook dit zijn vaardigheden die van onschatbare waarde zijn.

Kunst en ik

Een vast onderdeel van het vak CKV op de middelbare school is het maken van een cultureel zelfportret. Een waardevolle opdracht, omdat leerlingen hierin zelf uiting geven aan wat kunst en cultuur aan hun leven toevoegen.